Blog

maandag 16 november 2020

Bluegrass Generations

De geschiedenis van bluegrass deel 1 - De Pioniers - door Owen Schinkel


Spotify Playlist

Dit is het eerste artikel in de vierdelige reeks "Bluegrass Generations Without Borders." Het genre bluegrass is overzichtelijk op te delen in vier generaties. Elke maand behandel ik een verschillende generatie met een kenner. Vandaag kijk ik samen met Bruno van Hoek naar de fundamenten van de eerste generatie bluegrass muziek. Bruno is sinds de jaren 70 actief binnen Nederlandse bluegrass scene. Hij staat bekend als een banjo fanaat en purist. Iedereen binnen Nederland die iets met bluegrass of banjos heeft komt Bruno vroeg of laat ergens tegen.


Volgens muziek-historici is het genre bluegrass ontstaan in de jaren '40 in de Verenigde Staten. In December 1945 werden Lester Flatt (gitarist) en Earl Scruggs (banjoist) tot Blue Grass Boys benoemd door Bill Monroe. De Blue Grass Boys vormden de band van mandolinist Bill Monroe die later bekend komt te staan als grondlegger het genre. De populariteit van de muziek groeide vanaf dat moment in 1945 enorm. Dit was grotendeels te danken aan het populaire radiostation WSM dat vanuit Nashville frequent live optredens van Bill Monroe en zijn Blue Grass Boys uitzond. We gaan later een aanvullend artikel publiceren exclusief over het leven van Monroe die zelf drie bluegrass generaties heeft mogen meemaken.

De vijfsnarige banjo is de rode draad in het genre. Dit was goed te horen tijdens de groei van de eerste generatie. De snelle drie-vinger-stijl waarmee Earl Scruggs de banjo ten gehore bracht veranderde de muziek voor eeuwig. Bruno vertelt dat Earl Scruggs iets toevoegde aan de muziek , wat vóór de komst van Scruggs nog afwezig was. Bruno vertelt: Na het midden van de jaren '20 kregen, ook in de Appalachen, de mensen de beschikking over radio’s en hoorden daardoor de eerste Big Bands spelen, zo ook Earl Scruggs. Hij 'leende' van deze Big Bands veel ideeën. Wat hem daarmee uniek maakte waren nog niet eens de noten die hij speelde, maar wel het ritme. Vooral zijn flow en souplesse maken tot op de dag van vandaag nog steeds indruk op menig bluegrass banjo liefhebber. Hele volksstammen probeerden zijn stijl te imiteren of pasten hun eigen stijl zó aan dat deze bruikbaar werd binnen het toen gloednieuwe Bluegrass concept. Ondanks dat ze niet de flow en souplesse van Scruggs evenaren mogen ook Ralph Stanley en Don Reno worden beschouwd als de twee andere belangrijke eerste generatie stijl grondleggers.

Voorbeeld: Lester Flatt and Earl Scruggs - Cumberland Gap

 

 

De Stanley Brothers zijn naast Bill Monroe en Flatt & Scruggs een andere toonaangevende formatie geweest. Ze werden vaak beschuldigd van het meeliften en stelen van Monroe’s succes. Toch zitten er grote verschillen tussen Ralph Stanley’s mountain tenor zang en Bill Monroe’s high lonesome sound. Het is soms lastig te horen wanneer je luistert naar eerste generatie bluegrass muziek, maar als je aandachtig luistert, kun je verschillen horen. Bruno voegt toe; Zoals alles in muziek is ook zang moeilijk kwantificeerbaar. Laten we het er op houden dat de Stanley's zang meer ‘rural’ was en inderdaad dichter bij de archaïsch klinkende ‘mountain style’ bleef. Beide heren hadden ontegenzeggelijk de gave om een dramatische tekst ook dramatisch te laten klinken. In een anekdote over Monroe, toen gevraagd werd of hij er last van had dat sommigen zijn teksten maar moeilijk konden verstaan, maakte dat volgens hem niets uit, want het gevoel kwam desondanks wel over. En daar moet ik hem gelijk in geven. Toen ik in de jaren '70 probeerde zijn teksten uit te schrijven, bleef ik vaak steken in wat fonetische wartaal, die ik pas veel later ging begrijpen. Maar de lading van de song had ik al lang te pakken. Ik had soms het gevoel dat Stanley de 'betere' zanger was, maar Monroe de 'beste' ideeën had. Al klinkt het dan alsof het een wedstrijd was, iets wat Amerikanen naar mijn idee soms overal van maken. Wat dat betreft blijf ik een echte Europeaan....

 

Stanley Brothers - Worried Man Blues

 

 

Het stigma bestaat dat bluegrass muziek puur afkomstig is uit de mountains en hills van de zuidelijke staten van de Verenigde Staten. Dit is echter niet correct. De bluegrass formatie de Country Gentlemen werd opgericht in 1957 in Washington, D.C. Wat voor invloed heeft de Country Gentlemen gehad op de bluegrass muziek die we in de latere generaties gaan tegenkomen? Bruno vertelt dat hun gebruik van niet- bluegrass materiaal, dat vervolgens een heel overtuigende bluegrass uitvoering kreeg, een enorme vernieuwing van de stijl betekende. Dit gebeurde precies in de periode dat bluegrass buiten zijn geboortegrond aan populariteit begon te winnen, wat nog eens werd versneld door dit 'nieuwe' repertoire.

 

 

Country Gentlemen - Girl From The North Country (Een cover van een folk-song van Bob Dylan)

 

Tot slot vraag ik Bruno welke albums het beste beeld geven hoe bluegrass muziek klonk tijdens deze eerste periode en waar de luisteraar op moet letten tijdens het beluisteren van dit materiaal.

 

Zonder meer de Bear Family verzamelbox (1936-1949). The Essential Bill Monroe and his Blue Grass Boys (1945-1949), met allemaal alternate takes die nooit eerder zijn uitgebracht. Er gaat een wereld voor je open. Ik heb hier mijn eerste bluegrass LP staan, dat is Flatt & Scruggs, The Original Sound. Een verzameling van hun eerste opnamen. Qua klank is de banjo van Scruggs daar nog niet op z'n top. Daarvoor moet je op YouTube naar de Martha White shows op zoek. Deze laatste zijn een maatstaf voor de traditionele Bluegrass sound. Van de Stanley's of Reno & Smiley heb ik nooit eigen materiaal gehad, dus daar moet ik een antwoord op schuldig blijven. Ik raad iedereen aan, om op YouTube te kijken naar werk van Monroe, de Stanley's, Reno & Smiley, Jimmy Martin, en de Osborne Brothers om een goed idee te krijgen van hoe bluegrass klonk toen het nog een heel nieuwe sound was.....

 

Er is naast de muziek van de hierboven besproken muzikanten natuurlijk nog veel meer bluegrass muziek opgenomen en uitgebracht tussen de jaren 1945 tot 1965. Daarom heb ik ter aanvulling van dit stuk een Spotify playlist samengesteld om nog meer muziek van de eerste generatie te ontdekken. In de playlist vind je onder meer muziek van; Jimmy Martin, The Osborne Brothers, Mac Wiseman, Jim and Jesse en nog veel meer belangrijke namen die onder de eerste generatie pioniers vallen.

 Spotify Playlist